TIN THẾ GIỚI CẬP NHẬT ngày 23/11/2023

 

.

Xung đột Gaza: Israel và Hamas hoãn thực thi thỏa thuận hưu chiến

.
Theo nguyên tắc, thỏa thuận hưu chiến giữa Israel và phe Hamas để tiến hành trao đổi con tin người Israel và tù nhân Palestine sẽ có hiệu lực kể từ hôm nay, 23/11/2023, vào lúc 10 giờ. Tuy nhiên, tối qua, Israel thông báo tạm hoãn 24 giờ việc thực hiện thỏa thuận.  

.

Quân đội Israel tại một khu vực ở miền bắc Gaza ngày 22/11/2023. AFP – AHIKAM SERI

Minh Anh

AFP dẫn lời một quan chức Palestine xin ẩn danh giải thích rằng các cuộc đàm phán đang gặp trở ngại về « tên tuổi các con tin Israel và cách thức trao trả » cho một bên thứ ba. Trong khi chờ đợi kết quả đàm phán, giao tranh vẫn diễn ra ác liệt trên dải Gaza.Từ Jerusalem, thông tín viên Michel Paul giải thích thêm về các nguyên nhân:« Cho đến hiện tại, người ta chỉ nói là hoãn 24 giờ. Lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Israel, Tsahi Hanegbi, tối hôm qua, thông báo việc thả con tin chưa thể diễn ra trước ngày thứ Sáu này. Nhưng ông cũng nói rằng cuộc đàm phán vẫn tiếp diễn. Cũng trong thời gian này, một quan chức Israel nói thêm rằng lệnh tạm ngưng giao tranh sẽ chưa thể thực thi vào sáng nay lúc 10 giờ như dự kiến. Biện pháp này cũng sẽ bị dời lại đến sáng mai.Phải thừa nhận các giải thích hơi khó hiểu. Phe Hamas được cho là chưa ký vào bản thỏa thuận, chưa chuyển danh sách những con tin đầu tiên sẽ được thả. Điều này trái ngược hoàn toàn với những gì được khẳng định tối hôm qua.

Cần phải nhớ rằng David Barnéa, lãnh đạo Mossad, cơ quan mật vụ Israel, hiện đang có mặt ở Qatar. Ông đến đó để hoàn tất các chi tiết cuối cùng của cuộc trao đổi, đạt được qua trung gian của các nhà lãnh đạo Qatar cùng với sự trợ giúp của Mỹ.

Sự trì hoãn này diễn ra ngay sau cuộc họp báo của ba thành viên nội các chiến tranh Israel. Thủ tướng Benjamin Netanyahu tái khẳng định quyết tâm của Israel theo đuổi cuộc chiến. Ông còn nói rõ là đã ra lệnh cho các lực lượng đặc nhiệm của Israel tiếp tục các hoạt động chống lại các thủ lĩnh của phe Hamas bất kể họ ở đâu. » 

Ukraina cảm ơn đồng minh phương Tây thành lập ”liên minh’ phòng không

Tổng thống Ukraina và bộ trưởng Quốc Phòng hôm nay, 23/11/2023, đã cảm ơn các đồng minh phương Tây về quyết định thành lập một « liên minh » phòng không, một yếu tố chủ chốt trong chiến dịch quân sự của Ukraina chống lại Nga.

Ảnh tư liệu: Phòng không Ukraina bắn chặn các cuộc oanh kích của Nga vào Kiev đêm 30/05/2023. AP – Evgeniy Maloletka

Minh Anh

Trong bài phát biểu thường nhật với người dân, tổng thống Ukraina đã « cảm ơn tất cả các nước tham gia vào nỗ lực này nhằm giúp bảo vệ tốt hơn các thành phố và làng mạc Ukraina trước các cuộc tấn công của Nga ». Reuters dẫn lời tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết, liên minh này, tập hợp 20 nước, đã được hình thành nhân cuộc họp trực tuyến của « nhóm Ramstein » nhằm thẩm định các nhu cầu quân sự của Ukraina.Trước đó, trên mạng xã hội X ( Twitter cũ ), bộ trưởng Quốc Phòng Đức đã thông báo việc thành lập nhóm phòng thủ chung này, trong đó Pháp và Đức sẽ giữ vai trò hàng đầu.  Bộ trưởng Quốc Phòng Ukraina, Roustem Oumerov, nhấn mạnh rằng các thành viên của liên minh cũng đạt đồng thuận về nhiều khoản hỗ trợ khác, nhất là một gói viện trợ quân sự mà Đức thông báo hồi đầu tuần.Hãng tin Pháp AFP cho biết thêm, hôm qua, kết thúc cuộc họp trực tuyến của khối G20 với sự hiện diện của tổng thống Vladimir Putin, thủ tướng Đức Olaf Scholz và thủ tướng Ý Giorgia Meloni khẳng định đã hối thúc lãnh đạo Nga rút quân khỏi Ukraina nhằm chấm dứt cuộc xung đột, vãn hồi hòa bình cho khu vực.  

Nga tăng cường an ninh khu vực biên giới với Phần Lan

Hôm nay, 23/11/2023, Matxcơva thông báo đã tăng cường các biện pháp an ninh tại vùng Mourmansk, khu vực biên giới với Phần Lan, sau khi nước này quyết định đóng 7 trên tổng số 8 cửa khẩu với Nga.

Tại một cửa khẩu biên giới Phần Lan – Nga ở Salla, 21/11/2023. via REUTERS – LEHTIKUVA

RFI

Hãng tin AFP trích lời lãnh đạo vùng Mourmansk, miền tây bắc nước Nga, ông Andrei Tchibis, cho biết: “Vùng Mourmansk đang được đặt trong tình trạng báo động và nhiều biện pháp bổ sung đang được thực hiện để đảm bảo an toàn cho người dân của chúng ta.”Thông báo nói trên được đưa ra trong bối cảnh gia tăng căng thẳng giữa Nga và Phần Lan và hiện chỉ còn một cửa khẩu giữa hai nước được mở. Hôm thứ Bảy tuần trước, Helsinki đã đóng 4 cửa khẩu phía đông nam với Nga cho đến ngày 18/1/2024 nhằm ngăn chặn dòng người nhập cư trái phép vào Phần Lan.Theo khẳng định của ông Tchibis, “như vậy là những người ngước ngoài muốn để tới các nước trong khối NATO qua ngõ nước Nga sẽ tăng lên đáng kể”. Ước tính hôm qua đã có khoảng 400 người nước ngoài tập trung tại cửa khẩu Salla, biên giới phía bắc giữa hai nước, nhưng chỉ có 50 người trong số đó được vào lãnh thổ của Phần Lan.Hensinki đã cáo buộc Nga để người nhập cư không giấy tờ vượt biên sang Phần Lan. Từ cuối tháng tám, nước này đã ghi nhận dòng người nhập cư bất hợp pháp từ các quốc gia Trung Đông và châu Phi, như Irak, Somalia hay Yemen đổ vào Phần Lan qua biên giới với Nga. Ủy Ban Châu Âu cũng đã bày tỏ sự ủng hộ đối với quyết định của Phần Lan và tố cáo Nga đã thực hiện hành vi “đáng xấu hổ” khi biến những người nhập cư này thành công cụ cho Matxcơva. Phía Nga đã bác bỏ cáo buộc đó.

Mỹ giám sát chặt chẽ hàng điện tử nhập từ Việt Nam và Malaysia

Trong tháng 9/2023, khoảng 74 triệu đô la hàng điện tử của Việt Nam và Malaysia, như tấm pin mặt trời và vi mạch, đã bị từ chối nhập vào Mỹ hoặc phải qua khâu kiểm tra ”các thành phần liên quan đến việc sử dụng lao động cưỡng bức từ Trung Quốc”.

Ảnh minh họa: Khoảng 45% polysilicon, nguyên liệu chủ yếu của pin mặt trời, trên thế giới là được sản xuất tại Tân Cương, Trung Quốc. © Wikipedia

Minh Anh

Theo số liệu hải quan Mỹ được công bố vào tháng 10/2023, tính đến hết tháng Chín, hơn 6.000 chuyến hàng hóa trị giá hơn 2 tỷ đô la đã bị kiểm soát, kể từ khi Mỹ áp dụng những quy định chặt chẽ hơn vào tháng 6/2022 nhằm ngăn chặn các vi phạm nhân quyền ở vùng Tân Cương, Trung Quốc, nơi có đa số dân là người Duy Ngô Nhĩ theo đạo Hồi.Dữ liệu được cập nhật vào đầu tháng 11 này cho thấy, gần một nửa trong số đó đã bị từ chối nhập khẩu hoặc đang chờ phê duyệt nhập khẩu. Riêng trong tháng Chín, tổng giá trị các lô hàng bị từ chối hoặc bị giữ lại để kiểm tra là 82 triệu đô la, và 90% trong số này là các mặt hàng điện tử, tăng gấp bốn lần so với tháng Tám .Tuy nhiên, theo Reuters, 2/3 số hàng hóa bị từ chối hoặc bị giữ lại trong tháng Chín này chủ yếu đến từ Malaysia và Việt Nam, những nước xuất khẩu chủ yếu các tấm pin năng lượng mặt trời và linh kiện bán dẫn sang Mỹ. Vùng Tân Cương Trung Quốc là nơi sản xuất bông và polysilicon lớn, được dùng trong sản xuất tấm quang điện và linh kiện bán dẫn. Việt Nam còn là một trong số các nhà cung cấp hàng đầu về sản phẩm dệt may và da giầy.Tính đến tháng Chín, Malaysia và Việt Nam, mỗi nước có các lô hàng trị giá khoảng 320 triệu đô la bị từ chối hay bị giữ lại để kiểm tra kể từ khi quy định mới có hiệu lực. Mặc dù chiếm một thị phần nhỏ trong giao thương với Mỹ, xuất khẩu linh kiện bán dẫn của hai nước cộng lại trị giá hơn 730 triệu đô la, chỉ riêng trong tháng 8.Hãng tin Reuters đã có yêu cầu nhưng hiện giờ bộ Thương Mại của Malaysia và Việt Nam chưa có bình luận gì về thông tin nói trên.

Bầu cử Quốc Hội Hà Lan: Đảng cực hữu của Geert Wilders giành chiến thắng

Hôm nay, 23/11/2023, theo kết quả kiểm phiếu gần như toàn bộ, đảng cực hữu của ông Geert Wilders về đầu trong cuộc bầu cử Quốc Hội Hà Lan hôm qua. Chiến thắng bất ngờ này của Wilders gây lo ngại cho Liên Hiệp Châu Âu, do ông Wilders có tư tưởng bài Hồi Giáo và chống châu Âu. Tuy nhiên, do không giành được đa số phiếu để tự thành lập chính phủ, đảng cực hữu sẽ phải đàm phán với các đảng khác để lập liên minh cầm quyền.

Geert Wilders, lãnh đạo Đảng Tự Do (Party for Freedom), sau khi kết quả sơ bộ của cuộc bầu cử được thông báo tại La Haye, Hà Lan, ngày 22/11/2023. AP – Peter Dejong

RFI

Từ Bruxelles, thông tín viên RFI Pierre Benazet cho biết thêm :

Sau cuộc bỏ phiếu hôm qua, ông Geert Wilders rất vui mừng vì người dân Hà Lan đã giúp ông dẫn đầu và trao cho cho ông thêm hơn 20 ghế trong Hạ Viện. Với việc giành được 37 trên tổng số 150 ghế, ông đã bỏ xa Đảng Nhân Dân Tự Do và Đảng Dân Chủ VVD, đảng đã mất tới 10 ghế.Chỉ chiếm được 24 ghế, đảng của cựu thủ tướng Mark Rutte thậm chí còn thua liên minh của đảng Lao Động và đảng Xanh. Đảng Tự Do của ông Geert Wilders đã gây bất ngờ vì trong suốt chiến dịch tranh cử, người dân Hà Lan dường như không còn mặn mà với các chính khách của họ và có vẻ như điều này sẽ đặc biệt có lợi cho các đảng mới, như đảng Phong Trào Nông dân-Công dân, chỉ chiếm được 7 ghế, hay đảng Khế ước Xã hội mới NSC của ông Pieter Omtzigt.Đảng NSC, mới được thành lập hồi tháng 8 với kỳ vọng xây dựng một thể chế mới, đã thành công, đã giành được đến 20 ghế, và như vậy có lợi thế rất lớn trong các cuộc thương lượng thành lập liên minh cầm quyền, được cho là sẽ rất phức tạp.Thường được so sánh với cựu tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Wilders cũng có lập trường cứng rắn về vấn đề nhập cư, chủ trương kiểm soát chặt chẽ biên giới và trục xuất những người nhập cư trái phép. Có tư tưởng bài Hồi Giáo, ông khẳng định “Hà Lan không phải là một quốc gia Hồi Giáo. Sẽ không có trường học Hồi Giáo, kinh Coran hay các nhà thờ Hồi Giáo ở đây.”

Bắc Triều Tiên tăng cường hiện diện quân sự ở biên giới với Hàn Quốc

Sau vụ phóng thành công vệ tinh do thám lên quỹ đạo, chính quyền Bắc Triều Tiên hôm nay, 23/11/2023, tăng cường sự hiện diện quân sự tại đường biên giới với Hàn Quốc, chính thức khai tử thỏa thuận quân sự với Seoul từ 2018.

Du khách dùng ống nhòm quan sát phía Bắc Triều Tiên từ lãnh thổ Hàn Quốc, vùng giới tuyến liên Triều, Paju, tỉnh Gyeonggi, ngày 22/11/2023. AP – Lee Jin-man

Thanh Hà

Thông cáo của bộ Quốc Phòng Bắc Triều Tiên nêu bật khả năng Bình Nhưỡng « tăng quân và triển khai trang thiết bị quân sự đời mới dọc theo đường biên giới Khu Vực Phi Quân Sự DMZ » với Hàn Quốc. Seoul cũng đã đình chỉ một phần thỏa thuận quân sự từng đạt được với Bình Nhưỡng dưới thời tổng thống Moon Jae In vào tháng 9/2018 trong giai đoạn « tan băng ».Viễn cảnh Hàn Quốc khởi động lại các chiến dịch do thám ở sát đường biên giới làm dấy lên câu hỏi phải chăng hai nước Triều Tiên đang lao vào một cuộc đối đầu, nhất là, như Seoul khẳng định, Bắc Triều Tiên đã được Nga trợ giúp trong vụ phóng vệ tinh hôm qua.

Từ Seoul, thông tín viên Nicolas Rocca cho biết thêm thông tin :

« Quân đội của chúng ta sẽ không bao giờ bị ràng buộc bởi thỏa thuận quân sự này nữa  ». Tuyên bố của bộ Quốc Phòng Bắc Triều Tiên chính thức thông báo cắt đứt với Hàn Quốc. Năm 2018 Kim Jong Un và Moon Jae In đã đạt thỏa thuận về nhiều biện pháp nhằm giảm thiểu nguy cơ xung đột, đồng thời tạo điều kiện làm hạ nhiệt tình hình ở khu vực biên giới. Trong số này có những cam kết như không tổ chức các cuộc tập trận gần ranh giới trên bộ, trong vùng cấm bay và ở vùng đệm trên biển.Nếu một phần những nguyên tắc đó không còn hiệu lực, điều đó có nghĩa là sự hiện diện quân sự ở chung quanh khu phi quân sự sẽ gia tăng đáng kể. Hàn Quốc điều máy bay dọc theo đường biên giới và tăng cường hoạt động theo dõi láng giềng phía bắc. Về phía Bắc Triều Tiên, chính quyền thông báo  sẽ triển khai những vũ khí mạnh hơn, điều thêm quân và thiết bị quân sự mới đến hiện trường.Bước thụt lùi này trong bang giao song phương khiến nguy cơ xảy ra sự cố chung quanh khu vực biên giới liên Triều gia tăng đáng kể, điều từng thường xuyên diễn ra trước năm 2018.Kể từ khi phe bảo thủ trở lại cầm quyền tại Seoul, quan hệ giữa Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên liên tục xuống cấp. Hàn Quốc cứng giọng và thắt chặt thêm quan hệ với Hoa Kỳ. Bình Nhưỡng dường như từ bỏ mọi thiện chí đối thoại với Seoul và thay vào đó là củng cố quan hệ với Matxcơva.Trở lại với vụ Bắc Triều Tiên phóng vệ tinh do thám lên quỹ đạo, Bình Nhưỡng và Seoul hôm nay cùng xác nhận đây là một « thành công ». Cùng lúc, ủy ban tình báo Hạ Viện Hàn Quốc được hãng tin Anh Reuters trích dẫn khẳng định Bắc Triều Tiên đã được Nga « hỗ trợ » trong việc phóng vệ tinh. Phía Nga đã « phân tích » những dữ liệu thu thập được từ hai đợt phóng vệ tinh bất thành trước đây để từ đó giúp Bình Nhưỡng khắc phục những yếu kém trong lĩnh vực này.Sau hai lần thất bại vào tháng 5 và tháng 8/2023, hôm qua vệ tinh do thám Bắc Triều Tiên Malligyong-1 đã được phóng lên quỹ đạo và « đã bắt đầu hoạt động ». Vẫn các nguồn tin trên, không loại trừ khả năng chế độ Kim Jong Un đang chuẩn bị phóng thêm những vệ tinh khác và thậm chí là thử bom nguyên tử vào năm tới.

WHO yêu cầu Trung Quốc cung cấp thông tin về dịch bệnh đường hô hấp ở trẻ em

Hôm nay, 23/11/2023, sau khi ghi nhận số ca viêm phổi và bệnh đường hô hấp tại Trung Quốc đang tăng vọt, Tổ chức Y tế Thế giới WHO đã yêu cầu nước này cung cấp các báo cáo chi tiết về tình hình dịch bệnh.

Các nhà điều tra của WHO và nhân viên y tế Trung Quốc tại một bệnh viện ở Vũ Hán, Trung Quốc, ngày 29/01/2021. REUTERS – THOMAS PETER

Minh Phương

Uỷ ban Y tế Quốc gia Trung Quốc hôm 13/11 đã cảnh báo người dân về việc gia tăng các ca bệnh đường hô hấp và viêm phổi ở trẻ em. Chính quyền Bắc Kinh cho rằng nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng này là do nới lỏng các biện pháp phòng chống đại dịch COVID-19 và sự lây lan các mầm bệnh phổ biến như virus cúm hay SARS-CoV2 (nguồn gốc gây ra dịch Covid-19).Theo hãng tin Reuters, WHO đã gửi yêu cầu chính thức đến chính phủ Trung Quốc đề nghị cung cấp thông tin chi tiết về việc gia tăng các ca nhiễm cũng như các thông tin dịch tễ, nghiên cứu lâm sàng và kết quả của các phòng thí nghiệm về dịch bệnh lần này.Ngoài việc bày tỏ quan ngại về đợt bùng phát dịch ở Trung Quốc, WHO cũng đã khuyến cáo người dân nước này thực hiện các biện pháp phòng ngừa giống như trong thời kỳ dịch COVID-19: tiêm vắc xin, đeo khẩu trang, cách ly khi có triệu chứng, …Trước đó gần 4 năm, một virus bí ẩn gây viêm phổi đã xuất hiện ở Trung Quốc và gây ra đại dịch Covid-19 trên toàn cầu. WHO sau đó đã bị chỉ trích vì không kịp thời cảnh báo dịch bệnh. Tổ chức Y tế Thế giới thì cáo buộc chính quyền Bắc Kinh thiếu minh bạch trong các cuộc điều tra về nguồn gốc của đại dịch này.